ЯЗМАЛАР
-
Остазлык үрнәкләре
«Иң яхшы татар теле һәм әдәбияты укытучысы – 2026» бәйгесенең Татарстан Республикасы укытучылары арасында барган өлешенә йомгак ясалды. Казанның «Әкият» мәдәни үзәгендә узган тантаналы чарада республиканың иң оста, иң талантлы мөгаллимнәре үзләренең лаеклы бәяләрен алдылар.
-
Киләчәккә юл салучылар
Казанда «Татарстанның ел укытучысы – 2026» Бөтенроссия бәйгесенең республика этабына йомгак ясалды. Быел конкурс баскычлары аша 1,8 меңнән артык педагог узган, шуларның 41е төбәк этабында иң яхшы укытучы исеме өчен көч сынашкан. Быелгы бәйгенең үзенчәлеге дә бар. «Ел остасы-–2026» номинациясен булдырып, урта һөнәри белем өлкәсендә үз һөнәрен намус белән башкаручы оста мөгаллимнәрне ачыклаганнар. Гомумән, әлеге конкурс укытучының һөнәри осталыгын, иҗади потенциалын һәм заманча белем бирү таләпләренә җавап бирү сәләтен комплекслы бәяләү мәйданы булып тора.
-
Киберһөҗүм
Фишинг, дипфейк, нейроннар челтәре – бу сүзләр ясалма интеллект дөньясыннан. Моннан 15–20 ел элек алар безне аптырашта калдырса, хәзер төрле өлкәдә отышлы гына кулланырга да өйрәнделәр. Ясалма акыл ияләре бүген күпчелек кешенең өендә яши. «Алисә» тавыш ярдәмчесе – шуларның берсе. Заман шаукымын олысы-кечесе тырышып үзләштергән мәлдә, баланы ясалма акылдан якларга да өйрәник.
-
Тыелган тема – порнофильм
Бала тәрбияләгәндә тыелган темаларны читләтеп үтәргә, кичектерергә тырышабыз. Әмма, аңа карап, алар юкка чыкмый, киресенчә. Мисал өчен, бүген порнография күренешләре белән кызыксынучы балаларның исәбеннән бигрәк, яше кими. Тыелган җимеш нигә кызыктыра? Сорауга җавапны белгечләр белән эзләдек.
-
Методик үсеш – югары осталык күрсәткече
Роза ШӘЯХМӘТОВА, Татарстан Мәгариф һәм фән министрлыгының өстәмә һөнәри белем бирүне үстерү бүлеге башлыгы, педагогика фәннәре кандидаты, доцент, Татарстанның атказанган укытучысы
-
Кызлар-малайлар теле
Еш кына әти-әниләрдән малайлар, кызларга караганда, соңрак сөйләшә башлый дигән фикер ишетергә туры килә. Бу чыннан да шулаймы? Әйдәгез, ачыклыйк.
-
Алимент – бала хакы
Аерылышу – бер тормыш этабының ахыры булса, икенчесенең башлануы ул. Яр буенда балалар калганда көн кебек ачык мәсьәләләр дә гаугалы суд процессына әйләнергә мөмкин. Тәҗел темаларның берсе – алиментлар турында сөйләшик
-
Казанда II республика методистлар форумы узды
30 – 31 мартта Казанда «Методик эшне үстерүдә алгарыш проектлар технологияләре» темасына II республика методистлар форумы узды. Бу чара 1958 –1976 елларда ТАССР мәгариф министры вазифасын башкарган академик Мирза Исмәгыйль улы Мәхмүтовның 100 еллык юбилеена багышлана. Ул күпкырлы шәхес: хәрби разветкада хезмәт иткән булуына карамастан, тыныч тормышта, мәктәпләргә проблемалы укытуга нигез салган танылган педагог- җитәкче, филология фәннәре кандидаты, педагогика фәннәре докторы буларак фәндә үз эзен калдырган галим. ТР мәгариф һәм фән министры Илсур Һадиуллин форумда ясаган чыгышында Мирза Мәхмүтовны галим, җитәкче һәм гаҗәеп үзенчәлекле кеше буларак тасвирлады. Аның истәлегенә чаралар ел дәвамында барачагын билгеләп үтте. Мирза Мәхмүтовның хәләл җефете, педагогика фәннәре кандидаты Диләрә Шакирова һәм галимнең элеккеге аспирантлары истәлекләр белән уртаклашты.
-
Рульдә – балалар
Җәйге ялын шәһәр яки авыл җирлегендә уздыручы балаларның һәркайсына даими рәвештә иминлек кагыйдәләрен кабатлап тору, олыларның аларны үтәүдә үрнәк күрсәтүе зарур.
-
Милли кадрлар әзерләүдә өч терәк
Башкортстан Республикасында татар теле мөгаллимнәре турында сүз йөрткәндә, кадрлар әзерләү мәсьәләсенә аерым тукталасы килә. Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогия университетының татар теле һәм әдәбияты кафедрасы, Уфа фән һәм технологияләр университетының Уфадагы һәм Эстәрлетамактагы татар кафедралары – ныклы таяну нокталары. Милләтнең киләчәген тәрбияләячәк асыл мөгаллимнәрнең гыйлем кыйбласы булган әлеге өч үзәк белән якыннан танышыйк.
-
Диалект – тел бизәге
Теле ачылганда сабый нинди сөйләмне ишетсә, шуны үзләштерә. Билгеле бер диалектта сөйләшүче гаиләдә туып үскән бала сөйләмендә дә шул диалект үзенчәлекләре чагылыш табачак. Күренекле тел галиме Флёра Сафиуллина язганча, бала бу телне бердәнбер норма итеп кабул итә. Бер гаиләдә әти-әни ике диалект вәкиле булган очракта, бала сөйләмендә ике диалектка да хас үзенчәлекләрне күзәтергә мөмкин.
-
Ах син, мошенник!
Башыңдагы кыйбатлы бүрекне урамда көпә-көндез салдырып китүчеләр чоры турындагы истәлекләрне ишеткәнегез бардыр. Бүрек кыйссасы бүгенге заман талау ысуллары янында бер мәзәк кебек кенә. Кырыгалдарларның кулы озын хәзер: чит илдән торып та ыштансыз калдыра алалар. Мошенникларның яңа ысуллары, алардан саклану чаралары турында искәртеп тору артык булмас.
-
Фатих Кәрими турында 10 кызыклы факт
XX гасыр башында татар зыялыларының күренекле вәкиле Фатих Кәрими – әдәбият, журналистика һәм татар иҗтимагый фикере үсешенә зур йогынты ясаган мәгърифәтче, галим. Педагог, тәрҗемәче, мөхәррир һәм язучы буларак татар тарихында тирән эз калдырган гыйлемле, кызыклы шәхес. Европа дәрәҗәсендә белем алган, татар милләтенең якты киләчәге өчен тырышкан әдипнең гомер азагы гына үкенечле.
-
Балалар һәм вируслар
Бала авырып китсә, уйлап та тормыйча, чиргә ОРВИ яки ОРЗ дип тамга сугабыз. Ә бит бу медицина терминнары арасында мөһим аерма бар. Дәвалау ысуллары да төрле. Мәсьәләгә Республика балалар клиник хастахнәсене табиб-педиатры Ольга ВАХЛАМОВА ачыклык кертә.
-
Приют – вакытлы куыш
Приют – социаль яктан авыр хәлдә калган гаиләләрдә тәрбияләнүче 3 яшьтән 18 яшькә кадәр балаларның вакытлыча сыену урыны. Приютларның эш үзенчәлекләре, дәүләт кочагындагы балалар язмышлары турында бу язма.
ТӘКЪДИМ ИТӘБЕЗ
